Zarząd KRIR, realizując wniosek zgłoszony podczas X posiedzenia KRIR VII kadencji, pismem z dnia 30 grudnia 2025 r., zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefana Krajewskiego o podjęcie działań legislacyjnych oraz organizacyjnych zmierzających do zmiany zasad przeprowadzania przetargów na dzierżawę nieruchomości rolnych Skarbu Państwa, pozostających w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa, w szczególności w zakresie skutków uchylania się od podpisania umowy przez oferenta, który wygrał przetarg.

Obecnie obowiązujące przepisy, w tym ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz akty wykonawcze regulujące tryb przeprowadzania przetargów przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, nie przewidują wystarczająco skutecznych mechanizmów sankcyjnych wobec osób, które po wylicytowaniu najwyższego czynszu dzierżawnego uchylają się od zawarcia umowy. Prowadzi to do destabilizacji procedur przetargowych, wydłużenia procesu rozdysponowania gruntów oraz sztucznego windowania stawek czynszu, co w praktyce uderza w lokalnych rolników i racjonalne gospodarowanie ziemią rolną.

W związku z powyższym KRIR wnioskuje o rozważenie wprowadzenia rozwiązań prawnych, zgodnie z którymi:

1. osoba, która wygrała przetarg na dzierżawę nieruchomości rolnej, zaoferowała najwyższy czynsz, a następnie uchyliła się od podpisania umowy bez uzasadnionej przyczyny, zostałaby objęta zakazem udziału w przetargach organizowanych przez KOWR na okres 5 lat;
2. w przypadku odmowy podpisania umowy przez osobę, która wygrała przetarg, istniałaby możliwość zawarcia umowy dzierżawy z oferentem, który złożył kolejną najwyższą ofertę, pod warunkiem jej aktualności i spełnienia wszystkich kryteriów formalnych.

Zdaniem Krajowej Rady Izb Rolniczych zaproponowane rozwiązania przyczyniłyby się do zwiększenia przejrzystości procedur przetargowych, ograniczenia spekulacyjnych zachowań oraz zapewnienia stabilności i przewidywalności gospodarowania państwową ziemią rolną. Jednocześnie wzmocniłyby one ochronę interesów rodzinnych gospodarstw rolnych.