W odpowiedzi na wniosek KRIR >>> w sprawie zmiany wzoru druku inwentaryzacji dzikich zwierząt stosowanego przez dzierżawców lub zarządców obwodów łowieckich, Ministerstwo Klimatu i Środowiska, pismem z dnia 2 kwietnia 2026 r., przekazało następujące wyjaśnienia.
W pana piśmie wymieniono gatunki ssaków o zróżnicowanym statusie w świetle przepisów prawa krajowego i unijnego. Bóbr europejski Castor fiber i wilk Canis lupus podlegają w Polsce ochronie gatunkowej1, wobec czego oceną ich liczebności zajmują się właściwe miejscowo regionalne dyrekcje ochrony środowiska a danymi dotyczącymi skali ich występowania na poziomie krajowym dysponuje Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: „GDOŚ”) i Główny Inspektor Ochrony Środowiska.
W świetle obowiązujących przepisów nie ma obowiązku wykonywania inwentaryzacji poszczególnych gatunków chronionych. Przeprowadzanie takich inwentaryzacji wiązałoby się z dużym nakładem czasu i kosztów, a uzyskany wynik szybko podlegałby dezaktualizacji i wymagał ciągłych powtórzeń.
Z tego powodu obecnie prowadzi się monitoring gatunków na wybranych powierzchniach próbnych, a przy zastosowaniu odpowiednich modeli matematycznych i wiedzy eksperckiej możliwa jest ocena stanu populacji i jej trend. Działania te, wymagające stosowania jednolitej, wiarygodnej metodyki w całym kraju, wykraczają poza kompetencje zarządców i dzierżawców obwodów łowieckich.
Inaczej przedstawia się sytuacja inwazyjnych gatunków obcych (dalej: „IGO”): norki amerykańskiej (Neogale vison) i szopa pracza (Procyon lotor), wobec których przepisy unijne2 3 wymagają prowadzenia działań zaradczych. Celem zarządzania polskimi populacjami tych gatunków nie jest ochrona, lecz maksymalne ograniczanie występowania w środowisku naturalnym. Dynamika ekspansji sprawia, że dostępne dane o ich liczebności można uznać za niewystarczające. Postulat Krajowej Rady Izb Rolniczych w sprawie wprowadzenia gatunków IGO na listę gatunków inwentaryzowanych oceniam pozytywnie. Jednocześnie podkreślam, że ewentualna realizacja tego postulatu musiałaby uwzględniać wymogi krajowych przepisów dotyczących IGO4 w zakresie ich rejestru oraz wymagałaby uzgodnienia z Generalną Dyrekcją Ochrony Środowiska.
Przedstawiony wniosek zostanie poddany analizie w ramach dalszych prac, a Państwa stanowisko zostanie uwzględnione przy określaniu możliwych kierunków zmian oraz planowaniu ewentualnych działań.
1 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej
zwierząt (Dz.U. z 2016 r. Poz. 2183)
2 ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2016/1141 z dnia 13 lipca 2016 r. przyjmujące
wykaz inwazyjnych gatunków obcych uznanych za stwarzające zagrożenie dla Unii zgodnie z
rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1143/2014
3 ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI(UE) 2025/1422 z dnia 17 lipca 2025 r. zmieniające
rozporządzenie wykonawcze (UE) 2016/1141 w celu aktualizacji wykazu inwazyjnych gatunków
obcych stwarzających zagrożenie dla Unii
4 Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o gatunkach obcych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1589)
