W związku z konsultacjami społecznymi projektu uchwały Rady Ministrów wprowadzającego „Strategię ochrony obszarów wodno-błotnych w Polsce wraz z Planem działań” Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych, realizując wniosek przyjęty na Posiedzeniu Krajowej Rady Izb Rolniczych w dniu 18 lutego 2026 r., wystąpił 25 lutego 2026 r. do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zablokowanie przyjęcia tej strategii.

Dokument przyjmuje, że użytkowanie rolnicze na glebach torfowych i zalewowych jest niepożądane, jako główne zagrożenie dla środowiska. Przewiduje się zalanie terenów dotychczas użytkowanych jako trwałe użytki zielone i jako grunty uprawne z przeznaczeniem na paszę. Podniesienie poziomu wód znacznie utrudni użytkowanie rolnicze, a w wielu przypadkach nawet je uniemożliwi, co doprowadzi do ograniczenia produkcji rolnej przez większe gospodarstwa i likwidację mniejszych rodzinnych gospodarstw. W takich regionach, gdzie rolnictwo stanowi podstawę gospodarki destabilizacja produkcji rolnej będzie odczuwalna we wszystkich sektorach.

Strategia nie zawiera, również odpowiednich gwarancji ochrony interesów rolników. Zaproponowane rozwiązania nie przedstawiają trwałych mechanizmów rekompensat finansowych z tytułu ograniczenia użytkowania gruntów rolnych. Analiza skutków ekonomicznych dla gospodarstw prezentowana w strategii jest powierzchowna i nierzetelna, zawiera wiele uproszczeń i nie uwzględnia długofalowych szkód jakie zostaną poniesione przez rolników w związku z jej wprowadzeniem.

W Strategii przewiduje się wykup gruntów od rolników w celu objęcia ich natychmiastową ochroną i przekształcenia w mokradła przez Skarb Państwa i przez organizacje pozarządowe. Preferowanie wykupu ziemi przez organizacje pozarządowe za pomocą instrumentów prawnych i finansowych budzi sprzeciw samorządu rolniczego, ponieważ stawia w gorszej sytuacji rolników, obecnych właścicieli gruntów. Może doprowadzić to do wykupu gruntów przez organizacje pozarządowe w celu pobierania dotacji i korzystania z funduszy na ochronę przyrody.

Rolnicy powinni mieć możliwość dobrowolnego uczestnictwa w programach ochrony obszarów wodno-bagiennych i konkretne wsparcie finansowe w ich realizacji w pełni pokrywające utracony dochód.

Strategia adresowana jest głównie do administracji rządowej i organizacji pozarządowych, natomiast rolnicy i samorząd rolniczy nie są wskazani jako kluczowi partnerzy wdrażania, brak jest mechanizmów dialogu społecznego, w tym lokalnego. Należy na nowo rozpocząć prace nad założeniami do Strategii, w tym określić jej skutki. Należy włączyć izby rolnicze i organizacje rolnicze w ten proces.