W dniach 14–15 maja 2026 roku w miejscowości Loučeň w Czechach odbyło się spotkanie przedstawicieli izb rolniczych krajów Grupy Wyszehradzkiej (V4). Krajową Radę Izb Rolniczych reprezentował Wiceprezes KRIR Robert Nowak. W spotkaniu uczestniczyli również przedstawiciele Izby Agrarnej Republiki Czeskiej, Słowackiej Izby Rolno-Spożywczej oraz Węgierskiej Izby Rolniczej.

Celem spotkania była ocena aktualnej sytuacji w rolnictwie w regionie oraz potwierdzenie wspólnych priorytetów w odniesieniu do toczących się negocjacji dotyczących przyszłych polityk Unii Europejskiej — w szczególności Wieloletnich Ram Finansowych 2028–2034 oraz Wspólnej Polityki Rolnej po roku 2027.

Sytuacja dochodowa rolników i wyzwania rynkowe

Uczestnicy spotkania wyrazili poważne zaniepokojenie pogłębiającymi się negatywnymi trendami w sektorze rolnym. Dalszy spadek cen skupu mleka surowego, utrzymujące się niskie ceny zbóż i roślin oleistych oraz wysokie koszty produkcji — przede wszystkim paliw i nawozów — istotnie osłabiają konkurencyjność i rentowność gospodarstw rolnych w całym regionie V4. Przedstawiciele izb wezwali Komisję Europejską do pilnego uruchomienia Funduszu Rezerw Rolnych oraz do wdrożenia skoordynowanych działań stabilizujących rynki energii, paliw i nawozów. Oceniono, że zaproponowane przez KE inicjatywy — ramy pomocy państwa METSAF oraz Plan Działań w zakresie nawozów — są niewystarczające i wymagają znacznie bardziej ambitnego podejścia.

Wspólna Polityka Rolna po 2027 roku

Przedstawiciele izb V4 potwierdzili wspólne stanowisko w sprawie kształtu przyszłej WPR, wskazując jako priorytety: utrzymanie silnej, samodzielnej i prawdziwie wspólnotowej polityki rolnej z zagwarantowanym budżetem co najmniej 500 miliardów euro, zachowanie autonomicznego Filaru II obejmującego rozwój obszarów wiejskich, uznanie płatności bezpośrednich za wynagrodzenie za zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego — a nie za transfery społeczne — oraz istotne uproszczenie administracyjne bez dodatkowych warunkowości. Podkreślono również konieczność ochrony zdolności produkcyjnych, zwłaszcza w sektorze hodowlanym, jasnego zdefiniowania pojęcia aktywnego rolnika oraz zachowania prawa do wsparcia dla rolników w wieku emerytalnym.

Szczególną uwagę poświęcono problemowi dostępności środków ochrony roślin. Izby V4 wskazały, że obecne tempo wycofywania substancji czynnych bez zapewnienia skutecznych alternatyw poważnie zagraża produkcji roślinnej. Jako pilnie potrzebne wskazano przeprojektowanie systemu oceny ryzyka, stosowanie odstępstw w przypadkach braku alternatyw, przyspieszenie procedur dopuszczeniowych oraz wzmocnienie wsparcia dla innowacji.

Stosunki handlowe UE z państwami trzecimi

Izby rolnicze V4 podtrzymały swój sprzeciw wobec umowy handlowej UE–Mercosur, wzywając do zawieszenia jej tymczasowego stosowania do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał Sprawiedliwości UE. Potwierdzono też obawy dotyczące napływu na rynek unijny produktów rolno-spożywczych z Ukrainy niespełniających unijnych standardów oraz konieczności zapewnienia wzajemności standardów produkcyjnych we wszystkich umowach handlowych UE. Zwrócono uwagę na kumulatywny efekt kolejno zawieranych umów, który — nawet przy pozornie niewielkich kontyngentach — może znacząco zakłócić funkcjonowanie rynku wewnętrznego.